Dlaczego temat cen jednostkowych jest tak ważny? Niemieckie rozporządzenie PAngV w praktyce.
8.09.2025
Każdy, kto sprzedaje produkty konsumentom w Niemczech – zarówno w sklepie stacjonarnym, jak i przez internet – podlega przepisom Preisangabenverordnung (PAngV), czyli niemieckiego rozporządzenia o podawaniu cen. Jego celem jest przejrzystość i porównywalność cen, aby klient mógł łatwo sprawdzić, który produkt faktycznie opłaca się bardziej. Dla sprzedawcy oznacza to, że przy towarach sprzedawanych według miary (na wagę, objętość, długość albo powierzchnię) musi on zawsze pokazywać nie tylko cenę całkowitą, lecz także cenę jednostkową.
W praktyce jest to jedna z najczęstszych przyczyn problemów prawnych w Niemczech. Jeśli cena jednostkowa jest pominięta, obliczona błędnie albo umieszczona w złym miejscu na stronie, bardzo łatwo można otrzymać upomnienie (Abmahnung). To nie jest zwykła prośba – to formalne wezwanie do zaprzestania naruszeń, zazwyczaj połączone z żądaniem podpisania oświadczenia i zapłaty kosztów prawnych drugiej strony. Upomnienia są w Niemczech standardowym narzędziem egzekwowania zgodności z prawem konkurencji i potrafią być bardzo kosztowne.
Co to jest cena całkowita i cena jednostkowa?
Cena całkowita to kwota brutto, którą klient musi zapłacić za produkt. Zawiera ona podatek VAT i wszystkie składniki ceny. Ważne: jeśli produkt objęty jest kaucją za opakowanie (tzw. Pfand – np. butelki zwrotne w Niemczech), to ta kaucja nie wchodzi do ceny całkowitej, tylko musi być podana osobno, tuż obok.
Cena jednostkowa (Grundpreis) to cena przeliczona na ustaloną jednostkę miary, czyli na 1 kilogram, 1 litr, 1 metr, 1 metr kwadratowy albo 1 metr sześcienny. Podaje się ją również z VAT i wszystkimi innymi składnikami ceny. Jej celem jest umożliwienie klientowi szybkiego porównania, ile realnie kosztuje np. kilogram ryżu, litr mleka czy metr tkaniny. Dzięki temu klient łatwo widzi, że np. słoik miodu 450 g za 4,99 euro jest droższy w przeliczeniu na kilogram niż słoik 950 g za 8,99 euro.
Gdzie trzeba pokazać cenę jednostkową?
Zgodnie z orzecznictwem niemieckiego Sądu Federalnego (BGH), cena jednostkowa musi być widoczna „na pierwszy rzut oka” razem z ceną całkowitą. Nie wystarczy, że klient znajdzie ją w zakładce, po rozwinięciu dodatkowych informacji czy w regulaminie.
W e-commerce oznacza to, że cena jednostkowa musi być pokazana w tych samych miejscach, w których pokazujesz cenę całkowitą – czyli na karcie produktu, ale również w listingach kategorii, wynikach wyszukiwania czy nawet w koszyku, jeśli cena pojawia się tam ponownie. Cena jednostkowa powinna znajdować się bezpośrednio obok ceny całkowitej, a nie na dole strony czy w innym bloku.
Jakie jednostki stosować od 2022 roku?
Od 28 maja 2022 r. obowiązuje nowa wersja PAngV. Wprowadziła ona jednolity standard: ceny jednostkowe liczymy zawsze dla 1 kg, 1 l, 1 m, 1 m² albo 1 m³. Wcześniej dla małych opakowań można było używać 100 g albo 100 ml, ale ta możliwość została usunięta.
Wyjątkiem są produkty sprzedawane luzem (czyli bez opakowania fabrycznego, np. warzywa na wagę), gdzie nadal można podawać 100 g albo 100 ml, jeśli jest to zwyczaj handlowy. Sprzedawcy internetowi muszą więc zwrócić uwagę, aby ich oprogramowanie czy integracje z marketplace’ami nie generowały błędnych jednostek.
Osiem wyjątków od obowiązku podawania ceny jednostkowej
Mimo ogólnej zasady, że cena jednostkowa musi być podana, prawo przewiduje kilka wyjątków. To zamknięta lista – nie wolno samemu tworzyć nowych sytuacji zwolnienia.
1. Bardzo małe ilości
Jeżeli produkt zawiera mniej niż 10 g albo 10 ml, cena jednostkowa nie jest wymagana. To dotyczy np. próbek kosmetyków, małych ampułek czy torebek przypraw.
2. Zestawy z różnymi produktami
Jeśli sprzedajesz zestaw, który zawiera różne produkty, np. szampon i odżywkę albo ser z nożem, nie trzeba podawać ceny jednostkowej. Wspólny przelicznik mógłby wprowadzać klienta w błąd, bo elementy zestawu mają różną funkcję i nie da się ich ujednolicić.
3. Mali sprzedawcy bezpośredni i sklepy z obsługą
Wyjątek obejmuje np. kioski, stoiska na jarmarkach czy gospodarstwa rolne, gdzie klienta obsługuje sprzedawca i sprzedaż odbywa się głównie w ten sposób. Uwaga: sądy jasno stwierdziły, że ten wyjątek nie dotyczy sprzedaży przez internet. Jeśli rolnik sprzedaje miód na straganie, nie musi podawać ceny jednostkowej, ale jeśli sprzedaje go przez własny sklep online – już musi.
4. Towary będące tylko elementem usługi
Jeżeli towar nie jest głównym przedmiotem sprzedaży, lecz dodatkiem do usługi, cena jednostkowa nie jest wymagana. Przykład: proszek do prania używany przez pralnię. Klient płaci za usługę prania, a nie za sam detergent.
5. Automaty sprzedające napoje i przekąski
Operatorzy automatów nie muszą podawać cen jednostkowych. Wynika to z ograniczonej przestrzeni na wyświetlaczu i praktycznych trudności.
6. Tabaka i tytoń do żucia do 25 g
Małe opakowania tych produktów są zwolnione z obowiązku.
7. Kosmetyki o czysto dekoracyjnej funkcji
Nie trzeba podawać ceny jednostkowej dla produktów służących wyłącznie do barwienia lub upiększania, takich jak szminka, lakier do paznokci, farba do włosów czy teatrale kosmetyki do charakteryzacji. Uwaga: jeśli kosmetyk ma dodatkową funkcję pielęgnacyjną albo działa długofalowo (np. krem, serum, balsam), to cena jednostkowa jest obowiązkowa. Sąd w Celle wyraźnie podkreślił, że wyjątek należy interpretować wąsko.
8. Perfumy i pachnące wody
Produkty zawierające co najmniej 3% olejku zapachowego i 70% czystego alkoholu etylowego nie wymagają ceny jednostkowej.
Czy można podać cenę jednostkową dobrowolnie?
Tak, można – ale trzeba być ostrożnym. Zwolnienie oznacza, że nie masz obowiązku, ale nic nie stoi na przeszkodzie, abyś podał cenę jednostkową dla przejrzystości. Problem pojawia się wtedy, gdy przelicznik jest błędny albo mylący. Wtedy konkurent może zarzucić Ci wprowadzanie w błąd, co również kończy się upomnieniem.
Przykład: jeśli sprzedajesz zestaw szampon + odżywka i spróbujesz policzyć jedną „średnią” cenę jednostkową za litr, może to wprowadzić klienta w błąd. W takim wypadku lepiej nie podawać ceny jednostkowej wcale niż narazić się na zarzut nieuczciwego oznaczenia.
Na co zwrócić uwagę w codziennej sprzedaży?
Najpierw sprawdź, które produkty w Twojej ofercie sprzedajesz według miary – tam cena jednostkowa jest obowiązkowa. Zadbaj o to, żeby była pokazana razem z ceną całkowitą w każdym miejscu, gdzie klient widzi cenę (produkt, listing, koszyk). Sprawdź, jak działa Twój system sklepu internetowego i integracje z marketplace’ami – niektóre platformy mają osobne pola na cenę jednostkową, które muszą być uzupełnione, aby system wyświetlił je prawidłowo.
W przypadku kosmetyków od razu klasyfikuj: czysto dekoracyjne (zwolnione) kontra pielęgnacyjne (obowiązkowe). Przy napojach i piwie pamiętaj o osobnym pokazaniu kaucji Pfand. W produktach w zalewie (np. kukurydza w puszce) cenę jednostkową licz na podstawie masy po odsączeniu, a nie całkowitej wagi puszki. Przy środkach do prania możesz posługiwać się jako jednostką „typowym użyciem” – np. „1 pranie” dla kapsułek.
Podsumowanie
Zasada jest prosta: w Niemczech cena jednostkowa to standard, a wyjątki są nieliczne i jasno opisane w prawie. Nie wolno ich rozszerzać ani interpretować zbyt szeroko. Jeżeli mimo zwolnienia zdecydujesz się podać cenę jednostkową, zrób to bardzo precyzyjnie – bo każdy błąd w tej kwestii traktowany jest jako wprowadzanie klienta w błąd.
Dla polskich sprzedawców działających na rynku niemieckim znajomość PAngV jest absolutnie kluczowa. Poprawne i przejrzyste podawanie cen nie tylko chroni przed kosztownymi upomnieniami, ale również zwiększa zaufanie klientów i konwersję w sklepie.
