UE zaostrza przepisy dla e-handlu: koniec z niekontrolowanym importem tanich produktów?
- E-handel pod lupą Komisji Europejskiej
- Kluczowe zmiany: cła, opłaty i kontrole
- 1. Reforma celna: koniec ze zwolnieniem dla tanich paczek
- 2. Surowsze kontrole celne i skoordynowane inspekcje produktów
- 3. Nowe obowiązki dla platform e-commerce
- Izba Gospodarki Elektronicznej: zmiany to krok w dobrą stronę
- Niemcy wprowadzają własne regulacje: „Aktionsplan E-Commerce”
- Co dalej? Jakie konsekwencje dla polskich sprzedawców?
6.02.2025
Komisja Europejska ogłosiła nowe działania na rzecz bezpiecznego i zrównoważonego handlu elektronicznego. Proponowane zmiany mają ograniczyć napływ niebezpiecznych i podrobionych produktów do UE oraz stworzyć uczciwsze warunki konkurencji dla europejskich sprzedawców. Wprowadzane regulacje są odpowiedzią na gwałtowny wzrost liczby przesyłek o niskiej wartości oraz rosnące zagrożenia związane z masowym importem spoza UE, głównie z Chin. Polska Izba Gospodarki Elektronicznej (e-Izba) od lat postulowała takie zmiany i podkreśla, że to krok w dobrą stronę.
E-handel pod lupą Komisji Europejskiej
Nowe propozycje Komisji Europejskiej zawarte w komunikacie „Kompleksowy unijny zestaw narzędzi na rzecz bezpiecznego i zrównoważonego handlu elektronicznego” mają na celu skuteczniejszą kontrolę e-commerce i uszczelnienie unijnych granic. Podstawowym problemem, jaki wskazuje KE, jest lawinowy wzrost liczby przesyłek o niskiej wartości. W 2024 roku do UE trafiło 4,6 miliarda paczek o wartości poniżej 150 euro – to dwukrotnie więcej niż w 2023 roku i trzykrotnie więcej niż w 2022 roku. Większość z nich pochodzi z chińskich platform, takich jak Temu, Shein czy AliExpress.
Problemem nie jest wyłącznie skala importu, ale także fakt, że wiele z tych produktów jest niezgodnych z unijnym prawem. Chodzi zarówno o kwestie bezpieczeństwa (np. zabawki, kosmetyki czy elektronika niespełniające norm), jak i o naruszanie praw własności intelektualnej – aż 50% podrobionych towarów skonfiskowanych na granicach UE pochodziło z e-commerce.
Henna Virkkunen, wiceprzewodnicząca KE ds. suwerenności technologicznej, podkreśla, że „wzrost importu e-handlu na rynek UE przyniósł ze sobą wiele wyzwań”. Jej zdaniem, nowa strategia pozwoli zachować korzyści płynące z e-handlu, ale jednocześnie zminimalizować ryzyko związane z niebezpiecznymi produktami, które mogą zagrażać zdrowiu i bezpieczeństwu konsumentów.
Kluczowe zmiany: cła, opłaty i kontrole
Komisja Europejska przedstawia konkretny zestaw działań, które mają poprawić sytuację na rynku. Wśród najważniejszych propozycji znajdują się:
1. Reforma celna: koniec ze zwolnieniem dla tanich paczek
Jednym z kluczowych elementów jest zniesienie zwolnienia z cła dla paczek o wartości poniżej 150 euro. Obecnie sprzedawcy spoza UE wykorzystują tę lukę prawną, aby sprzedawać tanie towary bez ponoszenia opłat celnych, co daje im nieuczciwą przewagę nad europejskimi przedsiębiorstwami.
Dodatkowo KE rozważa wprowadzenie niedyskryminacyjnej opłaty manipulacyjnej dla przesyłek e-commerce spoza UE. Opłata ta miałaby pokrywać koszty związane ze skalowaniem kontroli nad miliardami przesyłek.
2. Surowsze kontrole celne i skoordynowane inspekcje produktów
Organy celne UE mają otrzymać nowe narzędzia do walki z napływem niebezpiecznych produktów. Po raz pierwszy zaplanowano skoordynowaną kontrolę bezpieczeństwa produktów na poziomie unijnym.
Maroš Šefčovič, komisarz ds. handlu i bezpieczeństwa gospodarczego, zaznacza:
„Nasze organy celne są pierwszymi oczami na granicy, dlatego musimy wyposażyć je w odpowiednie instrumenty służące wzmocnieniu zdolności egzekwowania prawa”.
3. Nowe obowiązki dla platform e-commerce
W ramach wdrażania Digital Services Act (DSA) platformy internetowe będą musiały podjąć bardziej zdecydowane działania w celu eliminacji niebezpiecznych i podrabianych produktów. Zostaną zobowiązane do weryfikacji sprzedawców oraz aktywnego monitorowania ofert.
Michael McGrath, komisarz ds. demokracji i praw konsumentów, podkreśla:
„E-commerce zrewolucjonizował zakupy, ale gwałtowny wzrost importowanych towarów może stanowić zagrożenie dla praw europejskich konsumentów i ich bezpieczeństwa”.
Izba Gospodarki Elektronicznej: zmiany to krok w dobrą stronę
Polska Izba Gospodarki Elektronicznej (e-Izba) od lat zwraca uwagę na nierówne warunki konkurencji między europejskimi a chińskimi sprzedawcami. Zdaniem prezes e-Izby, Patrycji Sass-Staniszewskiej, nowe propozycje Komisji Europejskiej to „krok do równych ram prawnych i konkurencyjnych pomiędzy e-przedsiębiorcami z Europy a e-przedsiębiorcami z Chin”.
E-Izba szczególnie podkreśla znaczenie opłaty manipulacyjnej, która mogłaby ograniczyć niekontrolowany import towarów o niskiej wartości. Jak zaznacza organizacja:
„Kluczowym nowym elementem jest proponowana opłata manipulacyjna za paczki e-commerce wprowadzane do UE. Na uwagę zasługuje skupienie się KE na Chinach, z konkretnymi wzmiankami o chińskich platformach popartymi danymi”.
Niemcy wprowadzają własne regulacje: „Aktionsplan E-Commerce”
Nie tylko KE, ale także poszczególne kraje UE podejmują działania w celu ograniczenia niekontrolowanego importu spoza Europy. Niemiecki Bundestag przyjął nowy „Aktionsplan E-Commerce”, który przewiduje:
- Zaostrzenie kontroli celnych, w tym większą odpowiedzialność platform za oferowane produkty.
- Pełne wdrożenie DSA, co oznacza surowe kary dla platform, które nie przestrzegają zasad.
- Walkę z manipulacyjnymi mechanizmami sprzedaży, takimi jak algorytmy zachęcające do impulsywnych zakupów.
Według badań, 85-95% produktów sprzedawanych na Temu, Shein i AliExpress nie spełnia unijnych norm. Niemcy zapowiadają surowe kontrole oraz możliwość całkowitego zakazu sprzedaży dla firm, które nie dostosują się do nowych przepisów.
Co dalej? Jakie konsekwencje dla polskich sprzedawców?
Zaostrzone przepisy mogą pozytywnie wpłynąć na uczciwą konkurencję w polskim e-commerce. Zniesienie ulg celnych dla tanich paczek i nałożenie nowych obowiązków na platformy zmniejszy przewagę cenową sprzedawców spoza UE.
Z drugiej strony, konsumenci mogą zauważyć wzrost cen, ponieważ tanie produkty z Chin staną się mniej dostępne. Jednak większa kontrola nad importem oznacza także większe bezpieczeństwo zakupów w sieci.
Przed nami kluczowe miesiące, które pokażą, czy UE rzeczywiście zdoła skutecznie uregulować e-handel, a chińskie platformy dostosują się do nowych zasad. W jednym wszyscy są zgodni – era niekontrolowanego importu tanich produktów do Europy dobiega końca.
