e-Izba chce jednego terminu w reformie celnej UE. Stawką jest konkurencja z platformami, które mają magazyny w Unii

11 listopada 2026

Izba Gospodarki Elektronicznej, czyli e-Izba, organizacja zrzeszająca firmy handlu internetowego, zwróciła się do polskich i unijnych decydentów z sześcioma postulatami dotyczącymi wdrożenia reformy celnej UE. Najważniejszy z nich dotyczy terminów. Izba chce, aby nowe obowiązki raportowe obejmowały w tym samym czasie i na podobnych zasadach wszystkie platformy spoza Unii, które sprzedają europejskim konsumentom, tak by nie tworzyć przewag wynikających wyłącznie ze struktury biznesowej czy logistycznej. Dla polskich sklepów, które sprowadzają towar z Azji do magazynów w Polsce lub w Niemczech, spór o kalendarz wdrożenia przekłada się bezpośrednio na koszty, ceny i pozycję w wynikach wyszukiwania na marketplace.

Nowy unijny kodeks celny już obowiązuje, ale e-commerce wchodzi w niego etapami

Podstawą reformy jest rozporządzenie (UE) 2026/2108 z 16 września 2026 r., które ustanawia nowy unijny kodeks celny oraz Urząd Unii Europejskiej ds. Celnych (EUCA), nową agencję z siedzibą w Lille. Akt opublikowano w Dzienniku Urzędowym UE 19 września 2026 r. Większość jego przepisów zacznie obowiązywać 12 miesięcy po wejściu w życie, a regulacje dotyczące sprzedaży na odległość, czyli sprzedaży internetowej towarów wysyłanych do konsumenta spoza Unii, oraz przepisy o EUCA stosuje się od 1 lipca 2028 r.

Zanim nowe zasady zaczną działać w pełni, Unia uruchomiła rozwiązania przejściowe. Od 1 lipca 2026 r. przesyłki o wartości do 150 euro, wcześniej zwolnione z cła, objęte są tymczasowym cłem w wysokości 3 euro, wprowadzonym rozporządzeniem Rady (UE) 2026/382. Od 1 listopada 2026 r. działa także unijna opłata manipulacyjna, która według Komisji Europejskiej wynosi 2 euro i pokrywa koszty kontroli celnej małych paczek. Skala zjawiska jest ogromna: w 2024 r. do UE trafiło około 4,6 mld przesyłek e-commerce o wartości poniżej 150 euro, z czego 91 proc. pochodziło z Chin, a za najpoważniejsze naruszenia nowych przepisów grożą kary sięgające 6 proc. rocznej wartości importu z poprzedniego roku.

Centralnym elementem reformy jest EU Customs Data Hub, wspólna platforma danych celnych, która ma zastąpić krajowe systemy odpraw. Handel elektroniczny ma korzystać z niej obowiązkowo od 1 lipca 2028 r. Pozostali przedsiębiorcy mogą do niej dołączać dobrowolnie od 1 marca 2031 r., a od 1 marca 2034 r. korzystanie z Data Hub stanie się obowiązkowe dla wszystkich importerów. Platformy i sprzedawcy spoza UE stają się przy tym „importerami w sprzedaży na odległość”: to oni, a nie konsument, odpowiadają za formalności celne, cło i opłaty oraz za zgodność produktów z unijnymi wymogami.

Sześć postulatów e-Izby: jeden termin i te same obowiązki dla wszystkich platform

Pierwszy postulat dotyczy równych obowiązków dla wszystkich modeli transgranicznej sprzedaży internetowej. O tym, jakie obowiązki celne i raportowe obejmują firmę, ma decydować rzeczywisty charakter działalności, a nie formalna struktura transakcji. Drugi to jeden termin raportowania w EU Customs Data Hub dla wszystkich platform i podmiotów spoza UE, które sprzedają konsumentom w Unii. Trzeci dotyczy wspólnych zasad technicznych: wytycznych dla statusu Trust & Check, standardów wymiany danych oraz wczesnego dostępu do dokumentacji technicznej i środowisk testowych. Czwarty to jednolity harmonogram w całej UE, bez rozbieżnych interpretacji i dodatkowych wymogów krajowych, z odpowiednimi okresami przejściowymi. Piąty to krajowa grupa robocza ds. EU Customs Data Hub przy Departamencie Ceł Ministerstwa Finansów, z udziałem administracji, firm e-commerce, platform, operatorów logistycznych oraz ekspertów IT. Szósty dotyczy koordynacji reformy z innymi przepisami dla handlu internetowego, od bezpieczeństwa produktów i odpowiedzialności platform po ochronę konsumentów, podatki i raportowanie danych.

Sprzedaż bezpośrednia do konsumenta a model z magazynem w Unii

W modelu B2C platforma spoza UE wysyła każde zamówienie w osobnej paczce prosto z Chin do klienta w Polsce czy w Niemczech. W modelu B2B2C towar najpierw trafia hurtowo do magazynu w Unii, często za pośrednictwem spółki powiązanej lub pośrednika, a dopiero stamtąd do konsumenta. Według e-Izby część sektora B2C może zostać objęta raportowaniem w Data Hub od 1 lipca 2028 r., podczas gdy inne modele sprzedaży konsumenckiej dołączą później. Izba ostrzega, że taki rozkład terminów premiowałby platformy, które przeniosły zapasy do europejskich magazynów, mimo że konkurują o tych samych klientów co pozostali sprzedawcy. Samo rozporządzenie przewiduje dla sprzedaży z magazynów celnych osobne rozwiązania: towar jest dopuszczany do obrotu w chwili sprzedaży, a unijna opłata manipulacyjna dla takich przesyłek ma być niższa, ponieważ zapasy składowane w jednym miejscu łatwiej nadzorować niż pojedyncze paczki.

Trust & Check, AEO i dostęp do dokumentacji technicznej

Trust & Check to nowy status zaufanego przedsiębiorcy. Firma, która go uzyska, korzysta z uproszczonych procedur i rzadszych kontroli, może sama zwalniać towar w imieniu organów celnych, odprawiać import w urzędzie państwa, w którym ma siedzibę, niezależnie od miejsca wprowadzenia towaru do UE, i przekazuje dane tylko raz. Status nie przysługuje firmom, które dopuściły się powtarzających się lub poważnych naruszeń przepisów. e-Izba chce, aby zasady jego przyznawania uwzględniały dotychczasowy system AEO, czyli upoważnionego przedsiębiorcy, który dziś daje firmom ułatwienia w odprawie, oraz specyfikę platform, które wcześniej nie prowadziły samodzielnie operacji celnych.

Jak różne terminy wpływają na koszty, ceny i konkurencję na marketplace

Obowiązek raportowania w Data Hub oznacza dla platformy integrację systemów, przekazywanie danych o każdej sprzedaży przed zwolnieniem towaru, a także pełną odpowiedzialność za cło i opłaty. Platforma, która tych kosztów jeszcze nie ponosi, może obniżyć cenę końcową lub przeznaczyć zaoszczędzone środki na reklamę. Na Allegro, Amazon czy Temu cena i czas dostawy mocno wpływają na pozycję oferty, więc kilka euro różnicy na produkcie za 20–30 euro decyduje o miejscu w wynikach wyszukiwania i o konwersji.

Model magazynowy daje przy tym przewagę nie tylko w kosztach celnych. Towar składowany w Polsce lub w Niemczech dociera do klienta w ciągu jednego lub dwóch dni, a zwrot trafia do europejskiego magazynu zamiast do Azji. Polski sklep, który od lat działa w tym samym modelu, płaci cło, VAT i koszty agencji celnej przy każdej dostawie kontenerowej, więc przy dłuższym okresie przejściowym dla wybranych platform konkurowałby z nimi na nierównych warunkach. Stąd nacisk e-Izby na jeden termin i ocenę faktycznego modelu działania zamiast formalnej konstrukcji łańcucha dostaw.

Scenariusze polskich sprzedawców: import do własnego magazynu i sprzedaż na platformach

Pierwszy scenariusz: sklep z akcesoriami domowymi sprowadza kilka kontenerów rocznie z Chin do magazynu pod Poznaniem i sprzedaje przez własny sklep oraz na Allegro. Firma jest importerem, odprawia towar przez agencję celną i płaci cło według stawek taryfowych, więc przepisy o sprzedaży na odległość jej nie dotyczą. Do Data Hub będzie mogła dołączyć dobrowolnie od 1 marca 2031 r., a obowiązkowo od 1 marca 2034 r. Wcześniej odczuje za to zmianę na rynku: od lipca 2028 r. azjatyccy sprzedawcy wysyłający paczki bezpośrednio do klientów poniosą koszty raportowania, a przy jednym terminie dla wszystkich modeli także platformy z magazynami w UE.

Drugi scenariusz: polska marka odzieżowa sprzedaje na Amazon w Niemczech i korzysta z fulfillmentu, czyli magazynowania, pakowania i wysyłki zamówień przez operatora logistycznego. Część kolekcji szyje w Turcji i w Bangladeszu. Jeśli towar trafia najpierw do Polski i tu jest odprawiany, marka pozostaje zwykłym importerem. Jeśli rozważa wysyłkę z magazynu celnego w UE bezpośrednio do klientów, musi sprawdzić, czy nie stanie się importerem w sprzedaży na odległość ze wszystkimi obowiązkami raportowymi. Status Trust & Check może jej skrócić odprawy i ograniczyć kontrole, ale wymaga uporządkowanych danych i kontroli nad całym łańcuchem dostaw.

Co powinien zrobić sprzedawca z Polski przed lipcem 2028 roku

Na początek warto rozpisać łańcuch importu: kto jest importerem, gdzie towar jest odprawiany, jaką rolę pełni agencja celna i czy w modelu pojawia się magazyn celny. Następny krok to dane produktowe. Data Hub ma zbierać dane o towarach i transakcjach w jednym miejscu, więc poprawne kody taryfowe, opisy towarów, kraje pochodzenia i dane producentów muszą być spójne w systemie ERP, w integracji z marketplace i w dokumentach od dostawców. Błędy w tych danych już dziś wydłużają odprawę, a po reformie mogą skończyć się karami liczonymi od rocznej wartości importu.

Firmy z regularnym importem powinny rozważyć wniosek o status AEO, na którego koncepcji opiera się Trust & Check, oraz porozmawiać z operatorem logistycznym o kosztach i warunkach magazynu celnego. Sprzedawcy aktywni na marketplace powinni też obserwować, jak platformy przygotowują się do nowej roli importera, bo zmiany w ich regulaminach, opłatach i wymaganiach wobec sprzedawców pojawią się przed lipcem 2028 r. Prace krajowej grupy roboczej przy Ministerstwie Finansów, jeśli resort ją powoła, będą dobrym miejscem, by zgłaszać problemy z wdrożeniem, zanim zostaną zapisane w aktach wykonawczych.