Cyfrowe euro w pilotażu od 2027 r. EBC sprawdzi płatności w sklepach internetowych
9 listopada 2026
Europejski Bank Centralny (EBC) wyznaczył termin, w którym cyfrowe euro trafi do pierwszych rzeczywistych transakcji, także w sklepach internetowych. Dwunastomiesięczny pilotaż ma ruszyć w drugiej połowie 2027 r., a weźmie w nim udział 36 dostawców usług płatniczych wybranych spośród ponad 50 zgłoszeń. Piero Cipollone, członek zarządu EBC kierujący projektem, przedstawił ten plan 5 listopada w Tiranie i zapowiedział, że jeśli prawodawcy UE zamkną prace nad rozporządzeniem do końca 2026 r., Eurosystem, czyli EBC razem z bankami centralnymi państw strefy euro, chce być gotowy na pierwszą emisję w 2029 r. Dla polskich sklepów sprzedających do Niemiec, Austrii czy Holandii to zapowiedź nowej metody płatności w koszyku, obok kart, portfeli mobilnych i przelewów, a więc także nowej pozycji w rozmowach o kosztach obsługi płatności.
EBC wyznacza termin: roczny pilotaż cyfrowego euro od drugiej połowy 2027 r.
Listę uczestników EBC ogłosił 14 lipca 2026 r., po marcowym zaproszeniu do składania zgłoszeń. Wśród 36 wybranych firm są zarówno banki, jak i niebankowi dostawcy usług płatniczych. Pilotaż prowadzi EBC wspólnie z bankami centralnymi 19 państw: Belgii, Niemiec, Estonii, Irlandii, Grecji, Hiszpanii, Francji, Chorwacji, Włoch, Cypru, Łotwy, Litwy, Luksemburga, Holandii, Austrii, Portugalii, Słowenii, Słowacji i Finlandii. Wybrani dostawcy mogą obsługiwać klientów także poza krajem, w którym mają siedzibę, więc test od początku obejmuje płatności transgraniczne, czyli dokładnie ten scenariusz, w którym działa większość polskich sklepów obecnych w strefie euro.
Eurosystem uzasadnia projekt zależnością europejskiego handlu od zagranicznych schematów płatniczych. Cipollone przypomniał w Tiranie, że w 13 państwach strefy euro płatności kartą w sklepach stacjonarnych obsługują wyłącznie firmy spoza Europy. Cyfrowe euro ma być ogólnoeuropejską alternatywą, akceptowaną w sklepach stacjonarnych, w internecie i w płatnościach między osobami, a jednocześnie uzupełnieniem gotówki, a nie jej następcą.
Czym jest cyfrowe euro i czym różni się wersja testowa
Cyfrowe euro to elektroniczna forma pieniądza banku centralnego, czyli tego samego rodzaju pieniądza co banknoty, tyle że przechowywanego w cyfrowym portfelu. Klient nie otwiera jednak konta w EBC. Portfele mają udostępniać banki i inni nadzorowani dostawcy usług płatniczych, którzy pozostaną dla użytkowników głównym punktem kontaktu, podobnie jak dziś przy kartach i przelewach. W pilotażu działa wersja beta, która technicznie i funkcjonalnie odpowiada projektowi rozporządzenia, ale nie ma statusu prawnego środka płatniczego. Płacić nią będą pracownicy banków centralnych biorących udział w teście, więc sprzedawca z pilotażu obsłuży zamówienia od ograniczonej, z góry określonej grupy klientów, a nie od całego rynku.
Jak pilotaż sprawdzi płatności w sklepach internetowych i aplikacjach
Dostawcy wybrani do pilotażu pełnią dwie role. Dostawcy dystrybuujący otwierają uczestnikom testowe konta w cyfrowym euro i umożliwiają im płacenie. Dostawcy akceptujący, czyli agenci rozliczeniowi (acquirerzy), podpisują umowy ze sprzedawcami i doprowadzają płatność do sklepu, tak jak dziś robią to operatorzy obsługujący karty. Część firm pełni obie role jednocześnie. Testy obejmą płatności między osobami w trybie online i offline, płatności w punktach sprzedaży, w tym w terminalach programowych działających na zwykłych smartfonach lub tabletach, oraz zakupy w handlu internetowym i mobilnym. Poza sklepami internetowymi do pilotażu trafią placówki codziennych usług, takie jak stołówki i restauracje.
Harmonogram dla sklepów internetowych jest rozpisany na kwartały. Faza przygotowawcza trwa od III kwartału 2026 r. do III kwartału 2027 r., a integracja sklepów z systemem testowym ma się zacząć w II kwartale 2027 r. Faza operacyjna, w której płyną prawdziwe płatności, potrwa od III kwartału 2027 r. do III kwartału 2028 r. Sprzedawcy biorący udział w teście raportują liczbę udanych i nieudanych transakcji, czas realizacji płatności, anulowania po stronie sklepu, niejednoznaczne wyniki płatności oraz to, czy klienci wracają do tej metody. Przekazują też uwagi o błędach technicznych, potrzebach wsparcia, uzgadnianiu rozliczeń i zmianach w infrastrukturze akceptacji.
Warunki udziału dla sprzedawców
Nabór sklepów internetowych i mobilnych EBC otworzył 15 września 2026 r., a zgłoszenia przyjmował do 27 października do godz. 17.00. Zgodnie z regulaminem naboru sklep musiał mieć siedzibę w UE, obsługiwać klientów w co najmniej dwóch krajach pilotażu, prowadzić aktywny sklep internetowy lub aplikację zakupową i zgodzić się na podpisanie umowy z EBC oraz zawarcie lub zmianę umowy z agentem rozliczeniowym uczestniczącym w teście. Warunek siedziby dotyczył całej UE, a nie tylko strefy euro, więc o udział mogły się ubiegać także firmy z Polski. Wybór uczestników przypada na okres od IV kwartału 2026 r. do I kwartału 2027 r. Udział jest dobrowolny i nieodpłatny w obie strony: sklep nie dostaje wynagrodzenia poza zapłatą za towary kupione przez uczestników testu, ale też nie płaci opłat dostawcom płatności. Pieniądze z transakcji trafiają na zwykły rachunek płatniczy sprzedawcy, bezpośrednio albo w odroczonej wypłacie, więc sklep nie musi przechowywać cyfrowego euro.
Opłaty, prywatność i limity: co zapowiada Eurosystem
Cipollone zapowiedział, że Eurosystem nie będzie pobierał opłat schematowych ani opłat za przetwarzanie transakcji. W płatnościach kartowych to właśnie opłaty organizacji kartowych, obok opłaty interchange dla banku wydawcy karty, składają się na prowizję, którą sklep oddaje od każdego zamówienia. Podstawowe korzystanie z cyfrowego euro ma być bezpłatne dla konsumentów, co według Rady UE obejmuje przechowywanie, wysyłanie i odbieranie środków. Cyfrowe euro nie będzie oprocentowane, a kwota, którą jedna osoba może trzymać w portfelu, zostanie ograniczona. Limit nie zablokuje jednak większej płatności: kwotę ponad limit obsłuży mechanizm kaskadowy (waterfall), który kieruje nadwyżkę przez powiązany rachunek bankowy. Dla sklepu sprzedającego meble czy elektronikę za kilka tysięcy euro ma to znaczenie, bo klient nie powinien odpaść w koszyku z powodu limitu portfela.
Osobnym wyróżnikiem jest prywatność. Przy płatnościach offline, czyli bez połączenia z internetem, dane osobowe dotyczące transakcji znałyby tylko płacący i odbiorca, podobnie jak przy gotówce. Przy płatnościach online Eurosystem nie miałby wiedzy, kto konkretnie płaci. Infrastrukturę łączności dla pilotażu zapewnią już wybrani operatorzy sieciowi: konsorcjum Nexi i Deutsche Telekom Business Solutions, z umową obowiązującą od 28 września 2026 r., oraz konsorcjum Telefónica i Indra, którego umowa zacznie działać w maju 2027 r. Obaj operatorzy mają być gotowi na ewentualną emisję od 2029 r., a dostawcy płatności będą mogli łączyć się z platformą cyfrowego euro przez dowolnego z nich.
Stan prac legislacyjnych w UE
Pilotaż nie przesądza o wprowadzeniu cyfrowego euro. Ostateczną decyzję o emisji EBC podejmie dopiero po przyjęciu przepisów unijnych. Rada UE przyjęła swoje stanowisko 19 grudnia 2025 r., Parlament Europejski w lipcu 2026 r., a obecnie trwa trilog, czyli negocjacje między Parlamentem, Radą i Komisją Europejską nad ostatecznym tekstem. Rada Europejska wezwała do ich zakończenia do końca 2026 r. Termin ma bezpośrednie przełożenie na harmonogram: zamknięcie prac w tym roku pozwala EBC celować w pierwszą emisję w 2029 r.
Dla Polski znaczenie ma uzupełniający projekt rozporządzenia, który dotyczy dystrybucji cyfrowego euro przez dostawców usług płatniczych z państw UE spoza strefy euro. Od jego ostatecznego kształtu zależy, na jakich zasadach polskie banki i instytucje płatnicze będą mogły oferować klientom cyfrowe euro i obsługiwać przyjmowanie takich płatności.
Co cyfrowe euro zmieni dla polskiego sprzedawcy obsługującego strefę euro
Weźmy sklep z Poznania, który sprzedaje odzież dziecięcą do Niemiec i Austrii przez własną platformę i rozlicza płatności przez jednego z dużych europejskich operatorów. Dziś jego koszyk obejmuje karty, PayPal, płatności odroczone Klarna i przelewy natychmiastowe, a każda z tych metod ma inny koszt, inny odsetek nieudanych płatności i inny proces reklamacji. Jeżeli cyfrowe euro wejdzie na rynek w 2029 r., operator doda kolejną metodę do bramki płatniczej. Sklep będzie musiał zdecydować, czy ją włączyć, jak pokazać ją w koszyku, jak obsłużyć zwroty pieniędzy przy odstąpieniu od umowy i jak uzgadniać wpływy w systemie ERP, czyli oprogramowaniu do zarządzania finansami i zamówieniami. Brak opłat schematowych po stronie Eurosystemu otwiera przy tym pole do negocjacji prowizji z operatorem, zwłaszcza przy koszykach o wysokiej wartości, gdzie każdy punkt procentowy prowizji kartowej mocno obciąża marżę.
Inaczej wygląda sytuacja sprzedawcy działającego na Amazon czy Zalando. Metody płatności w koszyku wybiera tam platforma, a sprzedawca dostaje wypłatę na swój rachunek niezależnie od tego, jak zapłacił klient. Zmiana dotknie go pośrednio: przez koszty, które marketplace ponosi na obsługę płatności i wlicza w prowizje, oraz przez zachowania klientów, jeśli część z nich zacznie wybierać cyfrowe euro tam, gdzie będzie ono dostępne.
Sklepy obsługujące strefę euro mogą już teraz zapytać swojego operatora płatności, czy znalazł się wśród 36 dostawców wybranych do pilotażu i jakie ma plany wdrożenia cyfrowego euro po 2029 r. Przy wymianie lub odnowieniu umów z operatorami płatności dobrze sprawdzić, czy umowa przewiduje dodawanie nowych metod płatności bez kosztownej ponownej integracji. W pilotażu pieniądze z płatności cyfrowym euro trafiają na zwykły rachunek sprzedawcy, tak samo jak wpływy z kart, więc firma rozliczająca sprzedaż zagraniczną na rachunku w euro i przeliczająca ją na złote zachowuje dotychczasowy model przewalutowania, a dostaje kolejne źródło danych do uzgodnienia w księgowości. EBC zapowiada publikowanie postępów pilotażu na swojej stronie poświęconej testom. Dane o czasie realizacji płatności i odsetku transakcji zakończonych błędem, które raportują sklepy uczestniczące w teście, pozwolą ocenić, czy nowa metoda ma szansę poprawić konwersję w koszyku, zanim trzeba będzie podjąć decyzję o jej włączeniu.
