Koniec platformy ODR 20.07.2025: zaktualizuj swój sklep oraz konta na marketplace w całej UE!

18.07.2025

W dniu 20 lipca 2025 r. zostaje ostatecznie zlikwidowana unijna platforma ODR (Online Dispute Resolution), której celem miało być zapewnienie konsumentom i przedsiębiorcom narzędzia do pozasądowego rozwiązywania sporów związanych z transakcjami internetowymi. Zmiana ta nie tylko kończy pewien etap w historii europejskiego e-commerce’u, ale również rodzi konkretne obowiązki po stronie właścicieli sklepów internetowych – zarówno pod względem zgodności z przepisami Unii Europejskiej, jak i ryzyka otrzymania upomnienia (niem. Abmahnung) na gruncie prawa niemieckiego.

Aspekt europejski: koniec obowiązku informowania o ODR

Platforma ODR została ustanowiona rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 524/2013 i funkcjonowała od 2016 roku. Jej założeniem było umożliwienie konsumentom składania skarg online w przypadku sporów z przedsiębiorcami działającymi w obszarze handlu elektronicznego. Sprawy trafiały następnie do odpowiednich organów mediacyjnych (ADR). Choć rozwiązanie miało wspierać w szczególności zakupy transgraniczne, jego skuteczność okazała się znikoma. W skali całej Unii notowano rocznie mniej niż 200 spraw.

W efekcie Komisja Europejska uznała, że dalsze utrzymywanie systemu jest niecelowe. Nowe rozporządzenie nr 2024/3228/UE formalnie wygasza platformę: już od 20 marca 2025 r. nie można składać nowych skarg, natomiast 20 lipca 2025 r. system zostaje całkowicie wyłączony i wszystkie dane użytkowników mają zostać usunięte.

Dotychczasowe przepisy nakładały na sprzedawców internetowych obowiązek informowania o istnieniu platformy – przede wszystkim poprzez zamieszczanie tzw. ODR-Linku w treści regulaminów sklepu oraz w zakładkach informacyjnych, takich jak „Kontakt” lub „Informacje prawne” (w niemieckich realiach: Impressum).

Po 20 lipca taki link będzie kierować do nieistniejącej strony, co – zgodnie z zasadą rzetelności informacji konsumenckiej – może zostać uznane za działanie wprowadzające konsumenta w błąd. Regulamin sklepu powinien być jednoznaczny, aktualny i nie może sugerować istnienia narzędzi prawnych, które de facto już nie funkcjonują.

Z punktu widzenia prawa unijnego, od 20 lipca 2025 r. nie ma już obowiązku informowania o platformie ODR, a zachowanie tej informacji w dokumentacji sklepu internetowego może prowadzić do sporów prawnych, choć formalnie nie stanowi ono jeszcze przestępstwa lub wykroczenia.

Aspekt niemiecki: ryzyko upomnienia (Abmahnung)

Szczególne znaczenie ma ta zmiana dla przedsiębiorców prowadzących sprzedaż na rynku niemieckim, gdzie praktyka tzw. upomnień (Abmahnungen) jest szeroko wykorzystywana jako narzędzie egzekwowania zgodności z prawem konkurencji.

W realiach niemieckiego prawa konkurencji (UWG – Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb), podmiot uprawniony – np. konkurent lub organizacja konsumencka – może wysłać do przedsiębiorcy pisemne wezwanie do zaprzestania określonego działania uznanego za nieuczciwe. Brak reakcji może skutkować pozwem i koniecznością zapłaty wysokich kosztów postępowania.

W przeszłości brak linku do platformy ODR lub jego nieaktywność były bardzo częstym powodem upomnień. Teraz sytuacja odwraca się – pozostawienie tego linku po 20 lipca 2025 r. może być potraktowane jako naruszenie interesów konsumentów, ponieważ sugeruje dostępność procedury, która nie istnieje.

Sprzedawcy działający na rynku niemieckim muszą więc do 20 lipca usunąć wszystkie odniesienia do platformy ODR, zarówno z regulaminów, jak i z innych dokumentów informacyjnych.

Co z wcześniejszymi zobowiązaniami (Unterlassungserklärungen)?

Osobną kwestią pozostaje sytuacja przedsiębiorców, którzy w przeszłości – po otrzymaniu upomnienia – podpisali tzw. oświadczenie o zaniechaniu naruszeń (Unterlassungserklärung). Jest to forma ugody pozasądowej, w której przedsiębiorca zobowiązuje się do zaprzestania danego działania (np. niezamykania ODR-Linku), pod groźbą zapłaty kary umownej (Vertragsstrafe).

Niestety, nawet jeśli zmiana prawa znosi obowiązek zamieszczania linku, nie oznacza to automatycznie, że wcześniej podpisana deklaracja przestaje obowiązywać.

W praktyce możliwe są trzy scenariusze:

1. Oświadczenie zawiera tzw. klauzulę warunkową – np. że obowiązuje tylko tak długo, jak obowiązuje dany przepis. W takim wypadku deklaracja traci moc z dniem 20 lipca.
2. Brak klauzuli warunkowej – wówczas konieczne może być wypowiedzenie oświadczenia, powołując się na istotną zmianę okoliczności prawnych. Niemieckie prawo dopuszcza taką możliwość, ale konieczna jest konsultacja z prawnikiem.
3. Niejasna treść oświadczenia – w takim przypadku jedynym bezpiecznym rozwiązaniem jest analiza dokumentu przez kancelarię prawną, najlepiej wyspecjalizowaną w niemieckim prawie konkurencji.

Co powinni zrobić sprzedawcy internetowi?

Dzisiejszy dzień – 18 lipca 2025 r. – to ostatni roboczy dzień przed ostateczną likwidacją platformy ODR. Z perspektywy zarówno zgodności z przepisami UE, jak i niemieckiego prawa, przedsiębiorcy powinni:

• zaplanować usunięcie w nocy z soboty na niedzielę lub, jeżeli to niemożliwe, usunąć z regulaminów i stron internetowych wszelkie odniesienia do platformy ODR pod koniec dzisiejszego dnia,
• pobrać lub przygotować nową wersję regulaminu bez nieaktualnych zapisów (lub dodać informację o likwidacji platformy),
• sprawdzić, czy automatyczne e-maile (np. potwierdzenia zamówień) nie zawierają linku do ODR,
• zweryfikować, czy wcześniej nie podpisano oświadczenia o zaniechaniu naruszenia i – w razie wątpliwości – skonsultować się z prawnikiem.

Podsumowanie

Likwidacja unijnej platformy ODR oznacza koniec pewnych obowiązków informacyjnych, ale jednocześnie może generować nowe ryzyka – szczególnie na rynku niemieckim, gdzie każda nieścisłość w treści regulaminu może skutkować kosztownym upomnieniem.

Zalecamy, aby polscy sprzedawcy internetowi zajęli się aktualizacją swoich regulaminów jeszcze dzisiaj – 18 lipca, a najlepiej 20 lipca. Niezależnie od tego, czy prowadzisz sprzedaż przez Amazon, Kaufland.de, eBay, Etsy czy własny sklep – aktualizacja dokumentów to obecnie konieczność.

Jeśli wcześniej podpisano oświadczenie o zaniechaniu naruszeń, niezbędna jest indywidualna analiza prawna. Uniknięcie upomnienia wymaga nie tylko technicznej aktualizacji strony, ale też znajomości zobowiązań prawnych, które mogły obowiązywać niezależnie od zmieniających się regulacji.