Mniej obowiązków dla małych sprzedawców z UE? Komisja PE chce do 2035 roku znieść wymóg upoważnionego przedstawiciela ds. ROP
12 października 2026
Mikro- i małe firmy z siedzibą w Unii Europejskiej mogą do 2035 roku zostać zwolnione z obowiązku powoływania upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w każdym kraju, do którego wysyłają towar klientom. 5 października za takim rozwiązaniem zagłosowała) Komisja Ochrony Środowiska, Klimatu i Bezpieczeństwa Żywności Parlamentu Europejskiego (ENVI). 19 października posłowie mają przyjąć na sesji plenarnej stanowisko całego Parlamentu w pierwszym czytaniu. Dla polskiego sklepu, który sprzedaje na Amazon.de i do Francji, to zapowiedź możliwej ulgi, ale nie zmiana prawa: przepisy obowiązują w obecnym brzmieniu, a większość państw członkowskich w Radzie UE do pomysłu podchodzi nieufnie.
Komisja ENVI za zawieszeniem obowiązku przedstawiciela do 2035 roku
Komisja Europejska przedstawiła propozycję 10 grudnia 2025 roku w pakiecie Omnibus VIII, czyli zestawie zmian upraszczających unijne przepisy środowiskowe. Sprawa toczy się w dwóch równoległych procedurach. Pierwsza, oznaczona jako 2025/0395(COD), to projekt rozporządzenia dotyczący opakowań i baterii. Druga, 2025/0396(COD)), to projekt dyrektywy obejmującej sprzęt elektryczny i elektroniczny, tekstylia i obuwie oraz wybrane produkty jednorazowe z tworzyw sztucznych. Obie prowadzi w komisji ENVI holenderska eurodeputowana Ingeborg ter Laak z Europejskiej Partii Ludowej, a sprawozdania z numerami A10-0266/2026 i A10-0267/2026 trafiły na sesję plenarną 9 października.
Czym jest upoważniony przedstawiciel ds. ROP
Rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP, ang. EPR) to system, w którym firma wprowadzająca na rynek opakowania, elektronikę, baterie czy odzież finansuje późniejszą zbiórkę i recykling tych produktów. Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, znane jako PPWR, stosowane od 12 sierpnia 2026 roku, w art. 45 ust. 3 wymaga, aby producent sprzedający bezpośrednio użytkownikom końcowym w kraju, w którym nie ma siedziby, wyznaczył tam na podstawie pisemnego pełnomocnictwa upoważnionego przedstawiciela. W Niemczech funkcję tę pełni pełnomocnik w rozumieniu niemieckiej ustawy o opakowaniach (Verpackungsgesetz, VerpackG), we Francji tzw. mandataire. Przedstawiciel rejestruje sprzedawcę w lokalnym systemie, raportuje ilości wprowadzonych opakowań i rozlicza opłaty, a wobec miejscowego urzędu odpowiada za wywiązanie się z obowiązków. Dla firmy, która wysyła paczki do kilku krajów, oznacza to osobną umowę i osobny roczny abonament w każdym z nich.
Kto mógłby skorzystać z ulgi, a kto nie
Komisja Europejska chciała zawiesić obowiązek dla wszystkich producentów z siedzibą w UE, w czterech strumieniach odpadów i do 1 stycznia 2035 roku. Projekt sprawozdania ENVI zawęża tę propozycję do mikro- i małych przedsiębiorstw, czyli firm zatrudniających mniej niż 50 osób, których roczny obrót albo suma bilansowa nie przekracza 10 mln euro. Przy ocenie trzeba doliczyć przedsiębiorstwa powiązane i partnerskie, więc sklep należący do większej grupy kapitałowej może nie spełnić kryteriów, nawet jeśli sam zatrudnia kilka osób. Średnie firmy, które w wersji Komisji korzystałyby z ulgi, w wersji parlamentarnej musiałyby nadal opłacać przedstawicieli.
Ulga nie obejmie producentów spoza Unii, w tym sprzedawców z Chin, Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych czy Szwajcarii. Zawieszenie ma też wygasnąć wraz z wejściem w życie zapowiadanego aktu o gospodarce o obiegu zamkniętym (Circular Economy Act), który ma ujednolicić zasady ROP w całej UE, a najpóźniej 1 stycznia 2035 roku. Szczegółowe wyniki głosowania i ostateczne brzmienie poprawek komisji ENVI nie były jeszcze opublikowane, dlatego progi mogą się różnić od wersji z projektu.
Opakowania, baterie, elektronika, tekstylia i jednorazowe tworzywa
Zakres ulgi zależy od kategorii towaru. Projekt rozporządzenia obejmuje opakowania i baterie, a więc praktycznie każdego sprzedawcę wysyłającego paczki. Projekt dyrektywy dotyczy elektroniki, odzieży, obuwia i części wyrobów jednorazowych z tworzyw sztucznych. Europejska organizacja handlu detalicznego i hurtowego EuroCommerce wymienia wszystkie te obszary jako objęte głosowaniem. Sklep sprzedający ubrania w kartonowych pudełkach podlega więc jednocześnie obu procedurom i skorzysta w pełni tylko wtedy, gdy obie zakończą się przyjęciem przepisów.
Co zostaje bez zmian: rejestracja, sprawozdania i opłaty
Zmiana dotyczy wyłącznie obowiązku wyznaczenia przedstawiciela. Sprzedawca nadal musi zarejestrować się w każdym kraju, raportować ilości, uczestniczyć w systemie zbiórki i płacić opłaty środowiskowe. W Niemczech oznacza to wpis do rejestru LUCID, prowadzonego przez Centralny Rejestr Opakowań (Zentrale Stelle Verpackungsregister), oraz umowę z tzw. systemem dualnym, który organizuje zbiórkę opakowań od konsumentów. Od lipca 2022 roku marketplace i operatorzy fulfillmentu, czyli firmy magazynujące i wysyłające towar w imieniu sprzedawcy, muszą sprawdzać w rejestrze, czy klient jest zarejestrowany, i nie mogą obsługiwać firm, które tego obowiązku nie spełniają. We Francji sprzedawca potrzebuje unikalnego numeru identyfikacyjnego ROP wydawanego za pośrednictwem organizacji odzysku, a jego brak może według Zalando skutkować wstrzymaniem sprzedaży na rynku francuskim. PPWR dodatkowo nakłada na platformy obowiązek uzyskania od sprzedawcy numeru rejestracyjnego, zanim dopuszczą go do sprzedaży.
Najważniejsza jest jednak data: obecne przepisy działają do dnia wejścia w życie uzgodnionego tekstu. Niemiecki serwis branżowy onlinemarktplatz.de przestrzega przed wypowiadaniem umów z przedstawicielami lub ponownym uruchamianiem sprzedaży do krajów wyłączonych po 12 sierpnia tylko na podstawie głosowania w komisji. Sklep, który dziś zrezygnuje z przedstawiciela we Francji, ryzykuje blokadę ofert i sankcje według obowiązujących przepisów.
Rada UE bez mandatu, czyli ile potrwa droga do zmiany
Do przyjęcia przepisów potrzebna jest zgoda Parlamentu i Rady UE, w której zasiadają przedstawiciele rządów. Tu propozycja napotkała opór. Przyjmując 24 czerwca 2026 roku stanowisko negocjacyjne do części pakietu Omnibus, Rada usunęła z niego zawieszenie obowiązku przedstawiciela, któremu sprzeciwiła się zdecydowana większość państw. Prace nad obiema procedurami wstrzymano, a pod koniec września państwa zgodziły się jedynie przeanalizować rozwiązanie ograniczone do małych producentów opakowań. Rada nie ma mandatu do negocjacji, więc po głosowaniu plenarnym 19 października rozmowy trójstronne z udziałem Parlamentu, Rady i Komisji nie ruszą od razu.
Branża handlowa chce szerszych zmian. EuroCommerce domaga się szybkiego porozumienia, 12-miesięcznego okresu przejściowego na wdrożenie PPWR i ujednolicenia zasad w akcie o gospodarce o obiegu zamkniętym. Marlene ten Ham, prezes holenderskiej organizacji handlu internetowego Thuiswinkel.org, zwraca uwagę na 27 odrębnych systemów administracyjnych i postuluje jednego przedstawiciela na całą UE oraz cyfrowe okienko kontaktowe dla sprzedawców transgranicznych.
Co powinien zrobić polski sprzedawca na Amazon.de i we Francji
Weźmy sklep z artykułami do domu z Łodzi, który zatrudnia 12 osób, ma 4 mln euro obrotu i sprzedaje na Amazon.de oraz Amazon.fr. Firma opłaca przedstawicieli w Niemczech i we Francji, a po 12 sierpnia wstrzymała wysyłkę do Hiszpanii i Włoch, bo koszt kolejnych umów przewyższał marżę z tych rynków. W wersji ENVI taki sklep spełnia kryteria małego przedsiębiorstwa i po wejściu zmian mógłby samodzielnie rejestrować się i raportować w każdym kraju. Do tego czasu musi utrzymać obecne umowy, a powrót do Hiszpanii i Włoch zaplanować dopiero po publikacji przepisów w Dzienniku Urzędowym UE.
Inaczej wygląda sytuacja dystrybutora elektroniki z Poznania zatrudniającego 80 osób. Według propozycji Komisji objęłoby go zawieszenie, według Parlamentu już nie. Firma powinna zakładać, że koszty przedstawicieli w Niemczech i we Francji pozostaną w budżecie na kolejne lata, i liczyć marżę na rynkach zagranicznych z ich uwzględnieniem.
Każdy sprzedawca zainteresowany ulgą powinien najpierw sprawdzić status mikro- lub małego przedsiębiorstwa, łącznie z firmami powiązanymi. Warto przejrzeć umowy z przedstawicielami pod kątem okresów wypowiedzenia i zapisów pozwalających rozwiązać je po zmianie prawa. Numery rejestracyjne LUCID i francuskie numery identyfikacyjne muszą pozostać aktualne w Seller Central, bo bez nich marketplace zablokuje oferty niezależnie od losów ulgi. Rezygnacja z przedstawiciela oznacza też przejęcie jego pracy: firma powinna już teraz sprawdzić, czy jej system ERP, czyli oprogramowanie do zarządzania sprzedażą i magazynem, potrafi wygenerować dane o masie opakowań wysłanych do każdego kraju, bo właśnie te dane trzeba będzie samodzielnie raportować.
