Mediolan kończy śledztwo w sprawie importu z Chin przez Amazon. Sprzedawcy odpowiadają za VAT importowy i cła
11 listopada 2026
Prokuratura w Mediolanie zakończyła śledztwo w sprawie towarów z Chin sprzedawanych we Włoszech przez marketplace i sieć logistyczną Amazon. Według śledczych od 2021 r. do marca 2026 r. do włoskich klientów trafiło ponad 1,5 mln produktów spoza Unii Europejskiej, od których nie zapłacono należnego VAT importowego ani ceł. Zarzuty usłyszała spółka Amazon EU z siedzibą w Luksemburgu, dwóch jej menedżerów oraz 67 sprzedawców internetowych. Sprawa dotyczy włoskiego rynku, ale mechanizm, który opisuje prokuratura, jest ten sam dla każdego sprzedawcy sprowadzającego towar z Azji do magazynów w Europie, także dla firm z Polski.
Mediolan zamyka śledztwo: zarzuty dla Amazon EU, dwóch menedżerów i 67 sprzedawców
Zawiadomienie o zakończeniu postępowania podpisał prokurator Elio Ramondini z prokuratury w Mediolanie kierowanej przez Marcello Violę. Dochodzenie prowadziła Guardia di Finanza, czyli włoska policja finansowa, z Monzy. Jak opisuje dziennik Il Giorno, śledczy doliczyli się dokładnie 1 519 613 sztuk towaru pochodzenia chińskiego, a łączne zaległe należności wyliczyli na 3 549 612,03 euro. Zdecydowaną większość tej kwoty stanowi VAT importowy, czyli podatek pobierany przy wprowadzeniu towaru z państwa trzeciego na rynek UE: 3 520 153,51 euro. Cła to ok. 29,5 tys. euro. Zarzut brzmi „contrabbando per omessa dichiarazione”, czyli przemyt polegający na niezgłoszeniu towaru organom celnym.
Na liście produktów są głównie tanie artykuły codziennego użytku: etui na smartfony, zabawki, frytkownice beztłuszczowe i długopisy, często w cenie od 1 do 5 euro. 24 listopada 2025 r. funkcjonariusze przeszukali mediolańskie biuro włoskiego oddziału Amazon i zabezpieczyli sprzęt informatyczny, a w centrum logistycznym w Cividate al Piano pod Bergamo zajęli ponad 5 tys. produktów. Wcześniejsze zajęcia objęły ok. pół miliona sztuk towaru. Według agencji Reuters sprawę przedstawił też organom sądowym kilku państw europejskich Eurojust, unijna agencja koordynująca współpracę prokuratur.
Odpowiedzialność platformy za brak kontroli
Sprzedawców prokuratura traktuje jako bezpośrednich sprawców, którzy korzystali z logistyki Amazon, by dostarczać towar klientom. Spółka Amazon EU odpowiada na innej podstawie: z włoskiej ustawy o odpowiedzialności administracyjnej podmiotów zbiorowych, czyli dekretu legislacyjnego nr 231/2001. Przemyt jest jednym z przestępstw, za które firma może odpowiadać, jeśli nie wdrożyła procedur zapobiegających nadużyciom. Art. 25-sexiesdecies tego dekretu przewiduje karę pieniężną do 200 tzw. udziałów, czyli jednostek, w których włoskie prawo wylicza grzywnę dla przedsiębiorstwa, a gdy należne cła i opłaty graniczne przekraczają 100 tys. euro, do 400 udziałów. Do tego dochodzą sankcje zakazowe, takie jak zakaz zawierania umów z administracją publiczną czy wykluczenie z ulg i dotacji.
Śledczy twierdzą, że Amazon wiedział lub przy należytej staranności powinien był wiedzieć, że ok. 80 proc. towarów obsługiwanych przez jego włoski system logistyczny pochodzi z Chin. Zarzucają spółce niewystarczającą kontrolę sprzedawców, dokumentów celnych i przepływu towaru w magazynach. Wskazują też, że zautomatyzowane systemy logistyczne we Włoszech nie miały bezpośredniego dostępu do danych identyfikujących sprzedawców, przechowywanych za granicą. Dwóm menedżerom, którzy kolejno zajmowali najwyższe stanowiska w spółce, prokuratura zarzuca, że przy swoich obowiązkach nadzorczych powinni byli rozpoznać, iż obowiązki podatkowe nie są wykonywane. Economy Magazine przytacza określenie prokuratora, który nazwał platformę „koniem trojańskim” dla towarów spoza UE, i podaje, że wśród sprzedawców są zarówno Włosi, jak i cudzoziemcy.
Amazon odrzuca zarzuty
Amazon nazywa postępowanie bezpodstawnym i zapowiada stanowczą obronę. Firma podkreśla, że przestrzega przepisów we wszystkich krajach, w których działa, wymaga tego samego od sprzedawców, a w umowach z nimi odprawa celna jest obowiązkiem sprzedawcy. Koncern przypomina, że zatrudnia we Włoszech ponad 19 tys. osób na umowach na czas nieokreślony i należy do 25 największych podatników w tym kraju. Ostrzega też, że nieprzewidywalne przepisy, nieproporcjonalne kary i przewlekłe postępowania osłabiają atrakcyjność Włoch dla inwestorów. Zgodnie z włoską procedurą podejrzani mogą teraz złożyć wyjaśnienia, dokumenty i dowody. Dopiero później prokuratura zdecyduje, czy skierować do sądu wniosek o proces.
Jak działa VAT importowy przy sprzedaży przez marketplace
Towar sprowadzany z Chin, Turcji czy Wielkiej Brytanii przy wjeździe do UE podlega zgłoszeniu celnemu. Organ celny pobiera wtedy cło według stawki przypisanej do kodu taryfowego produktu oraz VAT importowy według stawki kraju, w którym towar trafia do obrotu, we Włoszech zwykle 22 proc. Zgłoszenie składa importer, czyli podmiot, który wprowadza towar na rynek UE, najczęściej przez agencję celną.
Od 1 lipca 2021 r. dla przesyłek o wartości do 150 euro obowiązuje uproszczenie IOSS (Import One Stop Shop), czyli unijny system pozwalający rozliczać VAT od takich przesyłek w jednej miesięcznej deklaracji zamiast przy każdej paczce na granicy. Komisja Europejska wyjaśnia, że platformy internetowe, które pośredniczą w takiej sprzedaży, są w określonych sytuacjach traktowane dla celów VAT tak, jakby same kupiły i sprzedały towar. Ten model tzw. dostawcy uznanego (deemed supplier) dotyczy jednak sprzedaży wysyłkowej towarów importowanych w małych przesyłkach bezpośrednio do konsumenta.
Inaczej wygląda import partii towaru do magazynu fulfillment, czyli centrum, w którym operator przechowuje, pakuje i wysyła zamówienia w imieniu sprzedawcy. Gdy polski sklep sprowadza kontener lub paletę z Chin do magazynu Amazon we Włoszech, w Niemczech czy w Polsce, to on albo jego przedstawiciel celny jest importerem i odpowiada za prawidłowe zgłoszenie, wartość celną i kod towaru. Amazon w umowach przerzuca odprawę celną właśnie na sprzedawców, a mediolańska sprawa pokazuje, że śledczy kierują zarzuty zarówno do platformy, jak i do kilkudziesięciu sprzedawców jednocześnie.
Nowe opłaty od małych paczek zmieniają rachunek kosztów
Sprawa Amazon zbiega się z największą od lat przebudową unijnych zasad celnych dla handlu internetowego. Od 1 lipca 2026 r. towary w przesyłkach o wartości poniżej 150 euro objęte są tymczasowym cłem w wysokości 3 euro. Jak podaje Rada UE, opłata naliczana jest od każdej kategorii towaru w przesyłce, a nie od paczki: przesyłka z dwiema zabawkami, płaszczem i trzema butelkami szamponu to trzy kategorie, czyli 9 euro cła. Rada uzgodniła też zniesienie zwolnienia celnego do 150 euro. Nastąpi ono po uruchomieniu unijnego centrum danych celnych (EU Customs Data Hub), czyli wspólnego systemu przetwarzania danych celnych, nie wcześniej niż w 2028 r. Z danych Komisji przytaczanych przez Radę wynika, że w 2024 r. do UE trafiło 4,6 mld paczek e-commerce o wartości poniżej 150 euro, z czego 91 proc. z Chin.
26 marca 2026 r. Parlament Europejski i Rada porozumiały się w sprawie reformy unii celnej. Przewiduje ona opłatę manipulacyjną od małych przesyłek sprzedawanych na odległość, której wysokość ma pokrywać koszty kontroli celnych. Platformy i sprzedawcy będą zgłaszać sprzedaż do centrum danych celnych tuż po transakcji i odpowiadać za zgodność towaru z przepisami UE. Za systematyczne naruszenia grożą im kary. Centrum danych ma ruszyć dla e-commerce w 2028 r., a koordynować je będzie nowy Unijny Urząd Celny z siedzibą w Lille.
Dla sprzedawców konkurujących ceną to zmiana całej kalkulacji. Etui za 3 euro z cłem 3 euro, a docelowo także z opłatą manipulacyjną, przestaje być produktem, który opłaca się wysyłać pojedynczo z Chin. Rośnie za to presja, by sprowadzać towar hurtowo do magazynów w UE, a więc przejmować rolę importera ze wszystkimi obowiązkami, które w Mediolanie stały się przedmiotem zarzutów.
Co ryzykuje sprzedawca, który sprowadza towar spoza UE
Pierwszy scenariusz: polski sklep z akcesoriami do smartfonów zamawia w Shenzhen 20 tys. etui i przez spedytora wysyła je do magazynu Amazon we Włoszech, skąd w ramach programu Fulfillment by Amazon (FBA), czyli obsługi logistycznej przez Amazon, sprzedaje je na Amazon.it, Amazon.de i Amazon.pl. Jeśli spedytor zaniżył wartość celną albo przypisał towarowi niewłaściwy kod taryfowy, to w zgłoszeniu jako importer figuruje sklep. Przy kontroli organ celny domaga się dopłaty VAT i cła z odsetkami, a włoskie przepisy o przemycie przewidują odpowiedzialność karną. Amazon, powołując się na umowę, wskazuje sprzedawcę jako odpowiedzialnego za odprawę, a postępowanie może skończyć się zablokowaniem zapasów lub konta.
Drugi scenariusz: sprzedawca prowadzący dropshipping, czyli sprzedaż bez własnego magazynu, w której dostawca z Chin wysyła paczkę bezpośrednio do klienta, oferuje lampki za 12 euro na własnym sklepie i na marketplace. Przy sprzedaży przez własny sklep to on rozlicza VAT od przesyłki, a od lipca 2026 r. musi też wliczyć w cenę cło 3 euro od każdej kategorii towaru. Jeśli nie jest zarejestrowany w IOSS, VAT i opłaty pobiera przewoźnik od klienta przy doręczeniu. To prowadzi do odmów przyjęcia paczek, zwrotów i negatywnych ocen, które obniżają widoczność oferty.
Co powinien zrobić sprzedawca z Polski
Podstawą jest sprawdzenie, kto jest importerem w każdym zgłoszeniu celnym. Polski sprzedawca, który sprowadza towar z państw trzecich, potrzebuje numeru EORI, czyli unijnego numeru identyfikacyjnego przedsiębiorcy w sprawach celnych, oraz pisemnej umowy z agencją celną określającej, kto podaje wartość celną i kod towaru. Co kwartał trzeba porównać faktury od dostawców z wartościami deklarowanymi w zgłoszeniach celnych. Rozbieżności wychodzą zwykle dopiero przy kontroli, a dopłata może wtedy obejmować kilka lat importu.
Druga kwestia to kalkulacja marży. Produkty w cenie kilku euro trzeba przeliczyć z uwzględnieniem cła 3 euro od kategorii, opłaty manipulacyjnej i kosztu odprawy. Przy części asortymentu bardziej opłacalny okaże się import hurtowy do magazynu w UE i rozliczanie VAT importowego na miejscu niż wysyłka pojedynczych paczek. Trzecia kwestia to dokumentacja dla marketplace: komplet zgłoszeń celnych, faktur i dowodów pochodzenia towaru dla każdej dostawy do magazynu Amazon pozwala szybko odpowiedzieć na wezwanie platformy lub organu celnego. Sprzedawcy, którzy korzystają z programu Pan-European FBA, czyli rozmieszczania zapasów w magazynach Amazon w kilku krajach, powinni wiedzieć, w którym państwie ich towar został dopuszczony do obrotu i kto w nim figuruje jako importer, bo tam właśnie organ celny będzie szukał odpowiedzialnego.
