Cena za kilogram przy kapsułkach z suplementami: sąd w Darmstadt idzie pod prąd sądom wyższej instancji

13 listopada 2026

Sąd okręgowy w Darmstadt uznał, że sprzedawca suplementu diety w kapsułkach oferowanego na sztuki nie musi podawać ceny jednostkowej, czyli ceny przeliczonej na kilogram. Postanowienie stoi w sprzeczności z linią niemieckich sądów wyższej instancji, które od lat wymagają tej informacji przy kapsułkach z aminokwasami i podobnych preparatach. Dla polskich marek suplementów sprzedających na Amazon.de, w Kauflandzie i we własnych sklepach skierowanych do niemieckich klientów to sygnał, że spór o cenę za kilogram pozostaje otwarty, a nie powód do usuwania tej informacji z ofert.

Sąd w Darmstadt: kapsułki sprzedawane na sztuki bez ceny jednostkowej

Landgericht Darmstadt, czyli niemiecki sąd okręgowy, postanowieniem z 30 czerwca 2026 r. (sygn. 20 O 38/26) oddalił wniosek związku zwalczającego nieuczciwą konkurencję. Takie związki (Wettbewerbsverbände) zrzeszają przedsiębiorców i mogą w Niemczech dochodzić zaniechania praktyk naruszających przepisy, w tym wysyłać upomnienia, czyli wezwania do zaniechania naruszenia połączone z żądaniem podpisania zobowiązania zabezpieczonego karą umowną. Związek zarzucił sprzedawcy, że w reklamie suplementu w kapsułkach nie podał ceny jednostkowej ani ilości netto według wagi. Sąd odrzucił oba zarzuty.

Cena produktu przeliczona na kilogram wynosiła 1576,32 euro. Izba orzekająca stwierdziła, że nie widzi, jaką rolę taka liczba miałaby odgrywać przy decyzji zakupowej. Klient kupujący preparat w kapsułkach porównuje zawartość substancji czynnej w jednej kapsułce, podawaną w miligramach lub mikrogramach, a nie masę całego opakowania. Sąd odróżnił suplementy od kawy mielonej w paczkach lub kapsułkach, przy której porównanie cen według wagi ma sens dla kupującego. Rozstrzygnięcie opiera się na tym, że oferta odwoływała się do liczby kapsułek. Waga wydrukowana na opakowaniu, ale niewykorzystana w samej ofercie, nie tworzyła według sądu obowiązku podania ceny za kilogram.

Co nakazuje niemieckie rozporządzenie o podawaniu cen

Obowiązek wynika z § 4 ust. 1 PAngV, czyli niemieckiego rozporządzenia o podawaniu cen (Preisangabenverordnung). Kto oferuje konsumentom towary według wagi, objętości, długości lub powierzchni, musi obok ceny całkowitej podać cenę jednostkową w sposób jednoznaczny, wyraźny i czytelny. Jednostką odniesienia jest według § 5 co do zasady 1 kilogram lub 1 litr. Rozporządzenie przewiduje wyjątki, między innymi dla produktów o ilości nominalnej poniżej 10 gramów lub 10 mililitrów, co przy suplementach dotyczy głównie bardzo małych opakowań.

Spór o kapsułki wynika z powiązania tego obowiązku z unijnym rozporządzeniem nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, w Niemczech nazywanym LMIV. Suplement diety jest w prawie UE środkiem spożywczym, a rozporządzenie nakazuje podawać ilość netto żywności w opakowaniach. Jego załącznik IX zwalnia z tego obowiązku między innymi produkty zwykle sprzedawane na sztuki, jeżeli liczbę sztuk łatwo policzyć albo podano ją na etykiecie. Sądy wyższej instancji rozumują następująco: skoro sprzedawca musi podać wagę netto, oferuje towar według wagi i musi też podać cenę za kilogram. Jeżeli zwolnienie z załącznika IX ma zastosowanie, ten łańcuch się przerywa i właśnie na tym oparł się sąd w Darmstadt.

Linia sądów wyższej instancji i Federalnego Trybunału Sprawiedliwości

Oberlandesgericht (OLG), czyli niemiecki sąd krajowy wyższej instancji, w Düsseldorfie uznał obowiązek ceny jednostkowej przy kapsułkach już w 2017 r. (sygn. 15 U 68/16). W wyroku z 15 sierpnia 2019 r. (sygn. 15 U 55/19) ten sam sąd ocenił ofertę kapsułek z aminokwasami dla osób trenujących sporty siłowe, opisanych jako „30 Kapseln = 27,9 g”, i przyjął, że obowiązek podania wagi pociąga za sobą obowiązek podania ceny za kilogram. OLG Hamburg w wyroku z 20 stycznia 2022 r. (sygn. 3 U 66/21) uznał, że produkty z aminokwasami sprzedaje się w różnych postaciach, a nie zwykle na sztuki, więc wyjątek z załącznika IX nie ma zastosowania.

Sprawa z Hamburga trafiła do Bundesgerichtshof (BGH), czyli Federalnego Trybunału Sprawiedliwości, najwyższego niemieckiego sądu w sprawach cywilnych. BGH wyrokiem zaocznym z 23 marca 2023 r. (sygn. I ZR 17/22) oddalił powództwo z przyczyn formalnych, bo powód w chwili orzekania nie był już konkurentem pozwanego. W uzasadnieniu Trybunał zaaprobował jednak pogląd, że kapsułki z aminokwasami w opakowaniach oferowanych według wagi wymagają ceny jednostkowej, a jej brak jest zatajeniem istotnej informacji przed konsumentem. Odmienne stanowisko zajęły w 2019 r. OLG Celle (sygn. 13 U 31/19) i OLG Köln (sygn. 6 W 26/19).

Dlaczego jedno postanowienie nie zmienia ryzyka

Postanowienie sądu okręgowego rozstrzyga tylko spór między jego stronami. Sądy w okręgach Düsseldorfu i Hamburga kierują się orzecznictwem swoich sądów apelacyjnych, a te stoją po stronie obowiązku ceny jednostkowej i mają oparcie w uzasadnieniu BGH. Darmstadt nie usuwa więc niepewności, tylko ją pogłębia, dopóki Federalny Trybunał Sprawiedliwości nie rozstrzygnie kwestii merytorycznie w sprawie, w której spór nie zakończy się na przeszkodzie formalnej.

Dla sprzedawców z Polski liczy się również właściwość sądu. Zgodnie z § 14 ust. 2 UWG, czyli niemieckiej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, sprawę wytacza się co do zasady przed sądem siedziby pozwanego. Przy naruszeniach w handlu elektronicznym ustawa wyłącza możliwość pozwania przed sądem miejsca naruszenia, ale wyłączenie przestaje działać, gdy pozwany nie ma w Niemczech ogólnej właściwości sądowej, czyli siedziby ani miejsca zamieszkania. Firma z Polski bez niemieckiej spółki może więc zostać pozwana przed sądem właściwym dla miejsca naruszenia, a oferta internetowa jest dostępna w całych Niemczech. Wnioskodawca ma wtedy znacznie szerszy wybór sądu niż wobec sklepu z siedzibą w Darmstadt.

Różnią się też koszty, w zależności od tego, kto wysyła upomnienie. Według § 13 ust. 4 tej samej ustawy konkurent nie może żądać zwrotu kosztów upomnienia za naruszenie ustawowych obowiązków informacyjnych w handlu elektronicznym. Wyłączenie nie obejmuje związków gospodarczych wpisanych na listę kwalifikowanych związków, które przy uzasadnionym upomnieniu mogą domagać się zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie § 13 ust. 3. Podpisane zobowiązanie do zaniechania zostaje z firmą na lata, a każde kolejne uchybienie w ofercie, choćby w jednym wariancie produktu, grozi karą umowną.

Amazon.de, Kaufland i własny sklep: jak ustawić cenę jednostkową

Amazon od 2021 r. wymaga w kategoriach takich jak żywność i napoje, drogeria i pielęgnacja, uroda czy artykuły dla niemowląt wypełnienia dwóch atrybutów: unit_count, czyli liczby jednostek, oraz unit_count_type, czyli rodzaju jednostki, na przykład sztuk albo gramów. Na tej podstawie platforma wylicza i wyświetla cenę jednostkową, a oferty bez tych danych w Niemczech, Francji, Włoszech, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii wypadały z wyników wyszukiwania. Wybór jednostki decyduje o tym, do czego odnosi się wyliczona cena. Sprzedawca, który przy kapsułkach wpisze sztuki, pokaże cenę za kapsułkę, a nie za kilogram, i to on, a nie Amazon, odpowiada za treść oferty wobec konkurentów i związków.

Weźmy markę z Polski, która sprzedaje na Amazon.de opakowanie 90 kapsułek z magnezem o wadze netto 45 g za 24,90 euro. Cena jednostkowa wynosi 553,33 euro za kilogram. Jeżeli waga 45 g widnieje na zdjęciu etykiety i w opisie, a w atrybutach wybrano sztuki, oferta spełnia kryteria z Darmstadt najwyżej częściowo, a w świetle orzecznictwa z Düsseldorfu i Hamburga jest wadliwa. Ten sam produkt w Kauflandzie i we własnym sklepie wymaga osobnego ustawienia danych, bo każdy kanał korzysta z własnego szablonu karty produktu i własnego pola ceny jednostkowej.

Drugi typowy scenariusz to zestawy. Marka oferuje trzy opakowania po 60 kapsułek w cenie promocyjnej, a system ERP lub PIM, czyli system zarządzania informacją produktową, przekazuje do platformy wagę jednego opakowania. Cena za kilogram w zestawie wychodzi wtedy trzykrotnie zawyżona, a klient widzi w porównaniu ofert, że zestaw jest rzekomo droższy od pojedynczej sztuki. Błędna cena jednostkowa jest tak samo podatna na upomnienie jak jej brak, a do tego obniża konwersję w momencie, gdy klient porównuje oferty.

Co powinien zrobić sprzedawca z Polski

Najpierw zestawienie wszystkich SKU suplementów sprzedawanych do Niemiec z wagą netto z etykiety i informacją, czy waga pojawia się w tytule, opisie lub na zdjęciach oferty. Każdy taki produkt powinien mieć cenę za kilogram obok ceny całkowitej, bo podanie obu informacji jest bezpieczne niezależnie od tego, czy przyjmie się pogląd z Darmstadt, czy z Düsseldorfu i Hamburga. Waga netto powinna pochodzić z jednego źródła w ERP lub PIM i trafiać stamtąd do Amazon, Kaufland i sklepu internetowego, co eliminuje rozbieżności między kanałami, zwłaszcza przy zestawach i wariantach. Po zmianie ceny lub promocji warto sprawdzić, czy cena jednostkowa przeliczyła się w każdym widoku oferty.

Na wypadek upomnienia potrzebna jest prosta procedura: termin z pisma trafia od razu do osoby odpowiedzialnej, wzór zobowiązania do zaniechania nie jest podpisywany bez weryfikacji przez niemieckiego prawnika, a zakres zobowiązania jest zawężany do konkretnego naruszenia. Postanowienie z Darmstadt może posłużyć jako argument w negocjacjach, ale budowanie na nim strategii ofertowej jest zakładem, że spór trafi do sądu, który podzieli ten pogląd.